Najbardziej charakterystycznym objawem nadciśnienia tętniczego jest podwyższone ciśnienie krwi.
Zwykle wysokie ciśnienie krwi w nadciśnieniu można ustalić na podstawie badania tętna. Podczas badania tętna na tętnicy promieniowej określa się twardy puls (p. durus), który jest spowodowany wzrostem ciśnienia śródtętniczego i tonicznym skurczem ścian tętnicy. Jednak ze względu na to, że światło średniej wielkości tętnicy podczas nadciśnienia nieznacznie się zmniejsza, wypełnienie tętna niewiele się zmienia. Podczas graficznego rejestrowania wahań tętna (na sfigmogramie) fala tętna jest niska, zaokrąglona i ma delikatne narastanie i opadanie (pulsus tardus); fala dykrotyczna jest ledwo zauważalna.
Badanie ciśnienia krwi metodą osłuchową jest nadal najlepszą metodą jednoczesnego określenia ciśnienia skurczowego, rozkurczowego i tętna. W nadciśnieniu wszystkie trzy wartości są zwykle podwyższone. Najbardziej znacząco wzrasta ciśnienie skurczowe; rozkurczowe wzrasta w mniejszym stopniu.
Jeśli porównamy procentowy wzrost ciśnienia skurczowego i rozkurczowego w nadciśnieniu tętniczym w stosunku do średnich wartości obu ciśnień w warunkach normalnych, wzrost będzie prawie równy. Jeśli więc przyjmiemy 120 mm Hg jako normalną wartość ciśnienia skurczowego i 70 mm Hg dla ciśnienia rozkurczowego. Art., następnie z ciśnieniem krwi równym 160 mm Hg. Sztuka. (maksimum) i 90 mm Hg. Sztuka. (minimalny), wzrost względem normy w stosunku do obu wartości będzie prawie taki sam (90 w porównaniu do 70 i 160 w porównaniu do 120). Z odczytem 180/100 mmHg. Sztuka. na pierwszy rzut oka wydaje się, że ciśnienie skurczowe wzrasta znacznie bardziej niż rozkurczowe (180 w porównaniu do 120 i 100 w porównaniu z 70); jeśli porównamy to ze wskaźnikami normalnymi, wzrost procentowy będzie prawie równy.
Często w początkowym okresie (etap I) nadciśnienia następuje wzrost ciśnienia skurczowego lub rozkurczowego (zwykle pierwszy, rzadziej drugi). Być może zależy to od poziomu wyjściowego przed chorobą (każda osoba jest indywidualna).
Na związek pomiędzy ciśnieniem rozkurczowym i skurczowym wpływają:
- stopień elastyczności ścian dużych tętnic,
- siła skurczu serca.
Powszechnie wiadomo, że zmniejszenie elastyczności tętnic przyczynia się do wzrostu ciśnienia skurczowego (w najbardziej widocznej postaci ma to miejsce w przypadku miażdżycy tętnic centralnych).
W nadciśnieniu tętniczym obserwuje się zmiany elastyczności ścian dużych naczyń, co przekłada się na wzrost ciśnienia tętna. W tych samych warunkach, gdy serce zaczyna słabnąć, amplituda staje się mniejsza: ciśnienie skurczowe maleje, ciśnienie rozkurczowe pozostaje podwyższone.
Już na początku choroby występuje tendencja do reakcji presyjnych. Pomiar ciśnienia krwi pokazuje, że u części pacjentów jego poziom nie przekracza górnej granicy normy wiekowej, jednak wartości uzyskane podczas pomiaru są wyższe niż zwykle dla danej osoby, natomiast u innych przekracza górną granicę normy wiekowej. Zwiększone ciśnienie w nadciśnieniu obserwuje się pod wpływem różnych wpływów - psychicznych, emocjonalnych, odruchowych - i utrzymuje się na podwyższonym poziomie od kilku minut do kilku godzin.
Pierwszy pomiar zwykle daje wyższe liczby (ciśnienie losowe) niż powtarzane pomiary wykonane 5-10-15 minut później. Różnica pomiędzy wartością ciśnienia losowego i głównego nazywana jest „ciśnieniem dodatkowym”; jego wartość u osób chorych na nadciśnienie jest znacznie większa niż u osób zdrowych. Za ciśnienie główne uważa się ciśnienie uzyskane podczas badania podstawowej przemiany materii (tj. w łóżku, rano po śnie, na czczo). Najmniejszą wartość wskaźnika po wielokrotnych pomiarach w normalnych warunkach umownie nazywa się „ciśnieniem prawie głównym”.
„Dodatkowe ciśnienie” niewątpliwie wyraża stopień pobudzenia psychicznego (emocjonalnego) lub napięcia pacjenta w danej chwili oraz stopień pobudliwości jego układu nerwowego regulującego ciśnienie krwi. Doświadczenie pokazuje, że w okresie przednadciśnieniowym wielkość dodatkowego ciśnienia u pacjentów jest zwykle większa niż u osób, które nie wykazywały tendencji do rozwoju nadciśnienia tętniczego.
Porównując stopień wpływu presyjnego niektórych wpływów nerwowych, należy zauważyć, że najostrzejszym bodźcem jest słowo. Nie będzie więc przesadą stwierdzenie, że na poziom wysokiego ciśnienia krwi u osób z nadciśnieniem tętniczym i u osób predysponowanych do niego największy wpływ mają oddziaływania poprzez drugi układ sygnalizacyjny.
Testy na wysokie ciśnienie krwi w nadciśnieniu
Próbowano także określić skłonność do nadciśnienia za pomocą odruchowych podrażnień. W związku z tym szczególną uwagę zwrócono na tzw. Test na zimno. Po krótkim odpoczynku dokonuje się pomiaru ciśnienia tętniczego w pozycji leżącej, następnie dłoń drugiej ręki zanurza się na minutę w wodzie o temperaturze 4°C; w momencie zanurzenia, a następnie mierzyć poziom co 30 sekund, aż do wyrównania. Wzrost ciśnienia skurczowego o więcej niż 20 mmHg. Art., rozkurczowe o więcej niż 15 mm Hg. Sztuka. służy jako wskaźnik zwiększonej reaktywności presyjnej. Osoby, które to odkryły, nazywano „hiperreaktorami”, a tych, które tego nie znalazły, „hiporeaktorami”. Wśród osób zdrowych hiperreaktory stanowią 15%.
Test na zimno spotkał się z mieszanymi recenzjami. Warunki, w jakich przeprowadza się badanie, odgrywają ważną rolę w efekcie presyjnym dla danego badania. Reakcja presyjna na zimno u osoby ciepłej, ze względu na obniżone napięcie naczyń krwionośnych, jest mniejsza niż u tej samej osoby w warunkach niższej temperatury zewnętrznej. Odruchowa reakcja na zimno zależy od typowych wpływów temperatury, zawodu i warunków życia. Powszechnie wiadomo, że ludzie uzależniają się od czynnika temperaturowego. U osób zahartowanych próba na zimno może być słaba, ale u osób wrażliwych na zimno może być silna.
Próba zimna opiera się na odruchowej reakcji ośrodka naczynioruchowego w odpowiedzi na nagle wywołaną stymulację termiczną (i częściowo bolesną) na obwodzie. Reakcja presyjna na zimno słabnie po zażyciu alkoholu, bromu i barbituranów.
Czasami reakcje na próbę zimnem okazują się paradoksalne: wysokie ciśnienie krwi w nadciśnieniu nie występuje, a czasami nawet spada.
Interesujące jest porównanie tych danych z wynikami oznaczania ciśnienia krwi po ekspozycji na ciepło. Podczas podgrzewania dłoni osoby cierpiące na nadciśnienie często odczuwają nie spadek, ale wzrost ciśnienia krwi (dłoń zanurzona w ciepłej wodzie nie staje się czerwona, ale blednie). W rezultacie zimno i ciepło mogą czasami powodować ten sam efekt presyjny lub zwężający naczynia krwionośne.
Efekty temperaturowe raczej nie mogą być stosowane jako metoda oceny reaktywności aparatu regulującego wysokie ciśnienie krwi w nadciśnieniu, ponieważ nie odzwierciedlają specyfiki zaburzeń leżących u podstaw nadciśnienia. Zaproponowano badania naczyniowe z wykorzystaniem środków farmakologicznych. Jednym z nich jest próba z triazotanem glicerolu. Po zażyciu 2 kropli triazotanu glicerolu (pod język) ciśnienie krwi (skurczowe i rozkurczowe) znacznie spada. Spadek jest bardziej wyraźny u osób ze znacznie podwyższonym ciśnieniem krwi z powodu nadciśnienia. Redukcja jest szczególnie znacząca przy niestabilnym ciśnieniu krwi; Czasami taki spadek obserwuje się w przypadku trwałego nadciśnienia tętniczego. W późniejszych stadiach nadciśnienia (wraz z rozwojem zmian arteriolosklerotycznych w nerkach) próba nitroglicerynowa daje niewielkie obniżenie nadciśnienia, co można wykorzystać do diagnozowania nerkowych postaci (lub stadiów) stanów nadciśnieniowych.
Te same wyniki (efekt depresyjny) uzyskuje się w teście z wdychaniem azotynu izoamylu. Trójazotan glicerolu, podobnie jak azotyn izoamylu, działa głównie poprzez ośrodkowe urządzenia naczynioruchowe, charakteryzując się tym samym zwiększoną pobudliwością tych ośrodków w nadciśnieniu.
Test amytalu sodu zyskał pewną popularność. Osobnikowi leżącemu w łóżku podaje się 3 razy amytal sodu w dawce 0,2 g co godzinę; ciśnienie krwi mierzy się przed podaniem leku i co pół godziny po jego przyjęciu (przez 3 godziny). Różnica pomiędzy poziomem początkowym i najniższym określa wielkość efektu depresyjnego. Po zażyciu drugiego proszku zwykle następuje sen. Zazwyczaj amytal sodu pomaga obniżyć ciśnienie krwi nie tylko w pierwszych godzinach, ale także w kolejnych dniach, czasem nawet kilku dniach; poprawia się samopoczucie pacjenta. Jednak efekt ten nie zawsze jest obserwowany: niektórzy pacjenci doświadczają nietolerancji leku.
W odróżnieniu od testu azotynowego, który powoduje gwałtowny spadek ciśnienia, przy badaniu z amytalem sodu zmniejsza się ono stopniowo. Stopień jego zmniejszenia po zażyciu amytalu sodu jest szczególnie znaczący na początku choroby. W późnym okresie, przy obecności zmian arteriolosklerotycznych w nerkach, spadek jest zwykle niewielki lub nieobecny.
Ponieważ działanie barbituranów ma niewątpliwie charakter centralny, próba z amytalem sodu charakteryzuje stan urządzeń regulujących ciśnienie krwi w obszarze korowym i podkorowym. Stosując różne dawki leku (małe i duże), na podstawie ciśnienia krwi można ocenić stany fazowe ośrodków nerwowych wazopresorów (czasami duże i małe dawki dają ten sam efekt lub małe dawki mają wyraźniejszy efekt depresyjny niż duże dawki).
Oprócz badań opartych na działaniu depresyjnym, zaproponowano wiele testów opartych na działaniu presyjnym – z zatrzymaniem oddechu, wdychaniem dwutlenku węgla, przyjmowaniem fenaminy, ale nie pozostają one bez negatywnego wpływu na stan chorych, choć zapewne nie mniej określają skłonność do nadciśnienia w jego wczesnym stadium oraz w tzw. stanie przedchorobowym.
Po odkryciu u danej osoby tendencji do krótkotrwałego wzrostu ciśnienia krwi nie należy od razu stawiać diagnozy nadciśnienia, a tym bardziej informować o tym osobę badaną. W sprzyjających warunkach środowiskowych reakcje presyjne mogą całkowicie zniknąć.
Wysokie ciśnienie krwi w zależności od stopnia nadciśnienia
Podwyższone ciśnienie we wczesnym stadium nadciśnienia występuje tylko okresowo (faza przejściowa). Im trudniejsze warunki życia pacjenta pod względem neuropsychicznym, tym dłuższe i częstsze są okresy wysokiego ciśnienia w nadciśnieniu, a okresy jego prawidłowego ciśnienia są krótsze i rzadsze. Bardzo ważne są metody leczenia i przestrzeganie schematu leczenia. Pod wpływem odpoczynku i leczenia w początkowej, przejściowej fazie nadciśnienia o łagodnym przebiegu wskaźnik często przez długi czas spada do normy.
Coraz bardziej utrzymująca się tendencja do podwyższonego ciśnienia krwi w przebiegu nadciśnienia tętniczego i utrzymywania się jego poziomu patologicznego wskazuje na dalszy rozwój choroby, przechodzący w stadium II. W fazie A etapu II ciśnienie krwi jest niestabilne (faza labilna). Jego poziom może wahać się w znacznych granicach. Pod wpływem odpoczynku spada na krótki czas do poziomu zbliżonego do normalnego, choć nie utrzymuje się na tym poziomie przez dłuższy czas. Pod wpływem leczenia można jednak osiągnąć długotrwały spadek wskaźnika do normy.
W ciągu dnia ciśnienie krwi przy nadciśnieniu może ulegać znacznym wahaniom. Rano jest zwykle niższa niż wieczorem. Po jedzeniu nieznacznie wzrasta, po czym daje znaczny spadek. Podczas snu nocnego zmniejsza się bardziej gwałtownie w przypadku nadciśnienia tętniczego niż u osób zdrowych.
W miarę postępu choroby ciśnienie krwi ustala się na wysokim poziomie (faza B, stopień II, stabilny). To prawda, że \u200b\u200bnawet na tym etapie zdarzają się czasami okresy jego upadku. Czasami remisja następuje pod wpływem długotrwałej terapii przez dość długi okres. Jednak faza ta zwykle charakteryzuje się utrzymującym się i wysokim nadciśnieniem tętniczym. Testy depresyjne na tym etapie wskazują na funkcjonalny charakter wysokiego ciśnienia krwi w nadciśnieniu.
W stadium III ciśnienie krwi jest zwykle stale podwyższone. Nadciśnienie tętnicze utrzymuje się pod wpływem szeregu czynników, do których niewątpliwie zalicza się udział nerek. Jednak wraz ze zmniejszeniem pobudliwości ośrodków wazopresyjnych podczas udarów mózgu lub pod wpływem niewydolności serca (wystąpienie dekompensacji z powodu przeciążenia funkcji kurczliwej przerośniętego serca) obserwuje się spadek ciśnienia krwi. Umiarkowana niewydolność serca ma niewielki wpływ na poziom wskaźnika; czasami nawet wzrasta w tym okresie (czynnik stagnacji).
Jeśli chodzi o ciśnienie żylne w nadciśnieniu, zwykle mieści się ono w granicach normy i wzrasta jedynie w przypadku niewydolności serca. To prawda, że u niektórych pacjentów, nawet we wczesnych stadiach choroby, można stwierdzić nieznacznie podwyższone wartości ciśnienia żylnego, co doprowadziło nawet do założenia pobudzenia „ośrodka żylnego”, w wyniku czego wzrasta napięcie ścian żylnych (jednak tego ostatniego nie jesteśmy w stanie ocenić, ponieważ ciśnienie dożylne zwykle mierzy się krwią). Ciśnienie krwi w naczyniach włosowatych jest trudne do określenia. Kapilaroskopowo w łożysku paznokcia zwykle określa się zwężenie zakrętów tętniczych naczyń przedkapilarnych i poszerzenie zakrętów żylnych; Typowa jest zmienność układu kapilar („ich gra”).